Zuidlaarder markt

De Zuidlaardermarkt, elke 3de dinsdag in oktober, de dag dat de kachels in de wijde omgeving van Zuidlaren aangestoken mogen worden of zoals de Zuidlaarder spreekt “De kachel goan we moar ‘ns even oan zetten, de muggen kome’n naar Zuudlaoren toe!”. De markt in Zuidlaren is een begrip in Europa. Al vele eeuwen komen de handelaren in paarden hier hun edele dier kopen of verkopen. Waarschijnlijk is Zuidlaren de grootste paardenmarkt ter wereld en dit dank het dorp aan de gunstige ligging tegen de grens en belangrijke Europese wegen sluiten aan op deze route.

In Kentucky, USA is ook een zeer grote paardenmarkt (zelfs ‘s werelds grootste paardenkerkhof!) Was het niet Berend Botje die uit ging varen met zijn scheepje vanuit Zuidlaren? Ging hij niet naar Amerika? Veel paarden over de gehele wereld hebben hun “roots” misschien wel uit Zuidlaren… De Zuidlaardermarkt is een paarden paradijs en een begrip. De Zuidlaardermarkt is meer! Met een lint van ruim 600 kramen in alle soorten en maten, een grote kermis, diverse straat artiesten, theater, optredens veel evenementen en met een grote keur en keus aan leuke producten is de markt in Zuidlaren elk jaar weer een ware topper. Met een bezoekers aantal van tegen de 180.000 op nog geen 6 vierkante kilometer is deze markt voor menigeen elk jaar weer een festijn waar met veel plezier naar uit gekeken wordt en graag bezocht

Wellicht is het zelfs mogelijk dat hier duizenden jaren geleden al enige vorm van handel plaatsvond, de handel in klein vee en aardewerk was daar ook onderdeel van. In dit deel van Nederland, in de provincie Drenthe vindt men namelijk unieke oude fundamenten van de hunebedden, grafheuvels, urnenvelden en vlakgraven.

In de nabije omgeving van Zuidlaren bevinden zich de zichtbare grafkelders van de Trechterbekercultuur, de zogenoemde Hunebedden. (Ongeveer 3400 tot 2800 voor Christus). Deze grote granieten stenen zijn in de ijstijd met de gletsjers vanuit de Scandinavische landen naar ons land vervoerd. Ook zijn er grafvelden te vinden in de omgeving van de enkelgrafcultuur uit de jonge steentijd waar slecht 1 persoon in werd begraven (ongeveer 2800 tot 2400 voor Christus).

In de wat latere bronstijd en IJzertijd werden de doden gecremeerd en in een urn aan de aarde toevertrouwd, deze werden bedekt met een laag zand. Een aantal urnen bij elkander wordt dan wel een urnenveld genoemd. Ook deze vorm van archeologische opgraving is hier te bezoeken. Pas in de vroege middeleeuwen werden er door de invoering van het Christendom de doden in en rond de kerk begraven. Het spreekt voor zich dat de handel hier in de streek niet eeuwen, maar duizenden jaren oud is! Dit reservaat is dan ook het eerste archeologische reservaat van Nederland. Op bezoek bij de paardenmarkt van Zuidlaren, bezoek dan zeker ook de oude historische en unieke omgeving in ons Drenthe

Rond het jaar 1000 moet er al handel in paarden hebben plaatsgevonden wat terug te brengen is naar de brinken (Zuidlaren heeft maar liefst 12 brinken!) in en rond het oude dorp. Zuidlaren staat al ruim 800 jaar bekend om de grote paardenmarkt ter plaatse. Het op schrift bewaard gebleven eerst verhaal over de Zuidlaardermarkt gaat terug naar het jaar 1200. De monniken van klooster Aduard brachten elk jaar rond Sint Michiel (eind september) een bezoek te paard naar Zuidlaren voor zaken. Het werk op de akkers en het land was voorbij en het vee werd uit de velden gehaald en op stal geplaatst. Dit was op de overgang van zomer naar winter. Tevens rekende de monniken af met de pachters van het kerkelijk gezag, landheren en edelen. Door het bezoek te paard ontstond er een kleine handel in paarden, nu de monniken in Zuidlaren waren konden zij wel gelijk even hun edele dier verkopen. De Zuidlaardermarkt is heden ten dagen uitgegroeid tot de grootste florissante en agrarische paardenmarkt van Europa.

In 1232 werd bij een uitval van de Groningers (tijdens een beleg) naar Zuidlaren op de Zuidlaarderse marktdag een groot aantal paarden en koeien buitgemaakt. Daarbij werd er hevig gevochten en het wapen gekletter liet een spoor van dood en verderf achter in oud Zuidlaren. Brand, berovingen en verwoestingen brachten een hoop ellende teweeg...Ook gaan er veel oude verhalen van zakelijke geschillen op de markt, hierbij werd er nog wel eens een oog of tand achtergelaten in Zuidlaren… Het gerechtelijk gezag is hier dan ook altijd ruimschoots aanwezig.
Alleen Zuidlaren mag 3 paarden dragen in het oude gemeentewapen. Zowel het galopperende paard als de schildhouders zijn symbolen voor deze belangrijke markt. De bovenste helft wordt gevuld met een afbeelding van de Havezathe Laarwoud, een oud Zuidlaren kasteel. De Havezathe is afgebeeld als een willekeurig kasteel, niet in huidige of vroegere gedaante. Het Laarwoud dateert waarschijnlijk al uit de Middeleeuwen en in de huidige staat, uit het begin van de 17e eeuw. Het was bewoond door een aantal families, die belangrijke posten in het provinciaal bestuur bekleedden, zoals de functie van landdrost van Drenthe. Sinds 1915 was het in gebruik als burgemeesterswoning en gemeentehuis.

Een legende welk ook boekdelen spreekt is die van de aankoop van het Ros Beyaard, deze zou hier, op de Zuidlaardermarkt, gekocht zijn voor de vier Heemskinderen Het Ros Beyaart is een reuzenpaard dat meeloopt in reuzenoptochten. Het paard is twintig voet lang en vijftien voet hoog. Boven op het paard zitten vier kleine jongens, die de vier Heemskinderen moeten voorstellen. De vier kinderen stellen ridders voor: Ritsaart, Writsaart, Adelaart en Reinout. Het zijn de zonen van Heymijn van Ardennen een geduchte vijand van Karel de Grote. Een Franse volksverhaal vertelt hoe het ros de jongens redde door tijdens de vlucht voor Karel de Grote over de Maas te springen. De Zuidlaardermarkt heeft veel meer mythen en sages, dan dient u zelf een bezoek te brengen.

Voor vergroting, klik op de afbeelding